Skąd pochodzą pomidory?

Nie z Włoch 🙂 Pomidory pochodzą z Ameryki Południowej, a do Włoch zostały sprowadzone prawdopodobnie w XVI w.  Jednak na początku były traktowane wyłącznie jako roślina ozdobna lub zioło. Twierdzono, że są one niebezpieczne. Dopiero z czasem odważniejsi Europejczycy zaczęli odkrywać ich kulinarne zalety.  Zaczęło się od przygotowania sosu pomidorowego z dodatkiem posiekanej cebuli, czosnku, natki pietruszki, soli i pieprzu. Sos ten początkowo nie był podawany z makaronem, dopiero po jakimś czasie zaczęto łączyć makaron, sos i zieloną bazylię. Danie kolorami przypominało włoską flagę.

Dziś wszyscy znamy to wspaniałe warzywo i spożywamy je pod różnymi postaciami – jemy pomidory świeże, suszone, w sosie, w postaci soku, ketchupu czy koncentratu pomidorowego.

Odmiany pomidorów

Pomidory spotkamy w bardzo wielu odmianach, które różnią się między sobą kolorem, kształtem i smakiem. Oprócz tradycyjnych, spotkamy pomidory średnioowocowe, drobnoowocowe lub gronowe sprzedawane na gałązkach. Oprócz tego pomidory tzw. koktajlowe – niewielkie czy śliwkowe – soczyste o mocnym aromacie.

Oprócz tego spotkać możemy pomidory suszone, suszone w zalewie oraz pomidory w puszce a także pomidory w proszku.

Suszenie pomidorów

Tradycja suszenia pomidorów pochodzi z północnych Włoch i dawniej polegała na rozkładaniu pomidorów na dachówkach, tak aby słońce je wysuszyło. Teraz również pomidory suszy się na słońcu, jednak w bardziej higienicznych warunkach. Z kilku kilogramów świeżych pomidorów powstaje 1 kg suszonych, które zawierają wielokrotnie więcej wartości odżywczych niż świeże warzywo.

Suszone pomidory można dodawać do duszenia mięsa, do sosów, do sałatek, do pizzy, do potrawek na ciepło i wielu innych. Dobrze współgrają z serami mozzarella, gorgonzola czy parmezan. Razem z oliwą i przyprawami są doskonałym dodatkiem do pieczywa. Mają słodkawy, lekko kwaskowaty smak i są bardzo wydajne. Najlepiej przed użyciem pomidorów suszonych namoczyć je na około 30 minut w letniej wodzie, winie lub wywarze.

Suszone pomidory najlepiej przechowywać w plastikowych woreczkach, w suchym, chłodnym miejscu. Najlepiej spożyć je do kilku miesięcy po otwarciu, ponieważ później zaczynają one tracić apetyczny kolor i po jakimś czasie mogą zapleśnieć.

Dobrym sposobem na suszone pomidory jest konserwowanie ich w oliwie. Spotkamy suszone pomidory w zalewie z samej oliwy, jak i z dodatkiem ziół, czosnku albo chilli. Pomidory w takiej postaci spożywamy prosto ze słoika po odsączeniu z oliwy (nie trzeba ich wcześniej moczyć). Są intensywne w smaku i kaloryczne za sprawą oliwy, w której są przechowywane. Takie pomidory oprócz spożywania prosto ze słoika, można wykorzystać do kanapek, jako dodatek do sosów, sałatek, jako dodatek do pieczonej ryby, mięsa drobiowego czy cielęciny.

Do przyrządzenia potraw możemy wykorzystać nie tylko pomidory ze słoika, ale również zalewę, która nadaje się jako np. dodatek do sosu.

Mielone suszone pomidory

Suszone pomidory można też spotkać w postaci zmielonej i stanowią one w tej formie bazę wielu mieszanek przyprawowych. Można przygotować własną mieszankę dodając do zmielonych pomidorów trochę chilli, suszonej bazylii, rozmarynu, oregano, suszonego czosnku, pieprzu.

Zmielone suszone pomidory charakteryzują się bardzo intensywnym aromatem i wzmocnionym smakiem.

Jakie są wartości odżywcze pomidorów?

O tym, że warto „zaprzyjaźnić się” z pomidorami, nikogo nie trzeba przekonywać, bowiem zawierają one wiele cennych dla organizmów składników, a wśród nich:

–  duże ilości witaminy C  – która wzmacnia odporność oraz przyspiesza gojenie się ran (jeden pomidor zawiera około 22 mg tej witaminy, co stanowi 33% dziennego zapotrzebowania dla osób niepalących). Należy jednak pamiętać, żeby nie łączyć pomidorów z ogórkami, ponieważ enzymy zawarte w ogórkach niszczą witamina C w pomidorach.

– witaminę E,  beta karoten, witaminy w grupy B, witaminę PP, witaminę K

oraz szereg składników mineralnych, a wśród nich: potas, wapń, magnez, żelazo, mangan, miedź i kobalt.

Pomidory zawierają duże ilości likopenu, który jest silnym przeciwutleniaczem i może zapobiegać poważnym schorzeniom jak np. choroby serca. Im większe stężenie likopenu w organizmie tym bardziej jest on chroniony przed chorobami. Ludzki organizm nie potrafi sam wytworzyć likopenu i pozyskuje go z pożywienia. Likopen zapobiega chorobom nowotworowym (oddaje on swoje elektrony wolnym rodnikom neutralizując je, zanim uszkodzą komórki ciała). Likopen zmniejsza ryzyko zachorowania na raka prostaty, raka szyjki macicy, a także przyczynia się do obniżenia cholesterolu we krwi.

Na podstawie badań stwierdzono, że likopen jest lepiej przyswajany przez organizm, jeśli występuje w przetworach. W świeżych owocach bowiem jest on uwięziony w tkankach, dlatego wchłaniana jest tylko pewna jego część. Najlepiej przyswajany jest w połączeniu z tłuszczem, bowiem likopen rozpuszcza się w tłuszczach.

Jak często jeść pomidory?

Dzięki zawartości likopenu spożywanie pomidorów kilka razy w tygodniu pomaga zwalczyć depresję.

Dla porównania – Zawartość likopenu w wybranych produktach:

Produkt                                            Likopen (mg/100g)     

Sok pomidorowy                              9,5        

Ketchup pomidorowy                       15,9

Sos do spaghetti                               21,9

Koncentrat pomidorowy                  42,2

Zupa pomidorowa (zagęszczona)    7,2

Sos pomidorowy                               14,1

Surowy pomidor                               3,0

Pomidory są również sprzymierzeńcem osób chcących zrzucić zbędne kilogramy. Są niskokaloryczne (w 100 g znajduje się około 15 kcal) i zawierają duże ilości wody oraz błonnik pokarmowy, który daje uczucie sytości. Dodatkowo zawarty w nich potas, który ma działanie moczopędne ułatwia pozbycie się nadmiaru wody z organizmu.

Pomidory wpływają na zdrowy wygląd naszej skóry dzięki witaminie C, która dotlenia i wzmacnia naczynia krwionośne oraz witaminie E, która pomaga w walce ze zmarszczkami. Pomidory to dobry kosmetyk, a soku z pomidorów można używać do smarowania rąk oraz zmian trądzikowych. Rozjaśnia przebarwienia. Zanim jednak zaczniemy stosować kuracje upiększające z pomidorów, należy zrobić test, czy nie jesteśmy uczuleni na któryś ze składników.

Pomidory, mimo cennych dla organizmu składników nie dla każdego są wskazane. Osoby chorujące na gościec postępujący, dnę moczanową i reumatyzm powinny zachować szczególną ostrożność.

We Włoszech pomidory mają szczególne znaczenie

Za względu na klimat i położenie geograficzne najwięcej pomidorów spotkamy na południu. Kuchnia śródziemnomorska zdominowana została przez pomidory. Włosi mają doskonały klimat do uprawy pomidorów i stworzyli wiele ich smacznych odmian.

Od lata do późnej jesieni zbierane są słynne pomidory San Marzano – małe soczyste, podłużne i słodkawe, Morena z Południa – okrągłe i słodkie, czy Cuore di Bue – wielkie, mięsiste, typowo sałatkowe.

Pomidory to podstawowy składnik wielu włoskich dań.

Za przykład można tu podać znaną w całej Europie sałatkę caprese, albo znaną wszystkim pizzę. Innymi daniami z wykorzystaniem pomidorów są takie dania jak np.: moscardini alla genovese – pyszne kalmary duszone w białym winie i pomidorach,  pollo in padella – danie, składające się z kawałków kurczaka duszonych w wytrawnym winie i pomidorach.